این مطلب ۴۸۳۳ بار خوانده شده

سبک زندگی و جهاد فرهنگی

بسمه تعالی

سبک زندگی و جهاد فرهنگی

تعریف جهاد

واژه جـهـاد به معناى مشقّت و زحمت و همچنين به كار بستن توان در دفع دشمن است و در اصـطلاح شرعي و فرهنگ اسلامى عبارت است از : «اَلْجـهـادُ شـَرْعـاً بـَذْل النَّفـْسِ وَ المـالِ وَالْوُسـْعِ فـِى اِعـْلاءِ كـَلمـةِ اِلاسـْلامِ وَ اِقـامـَةِ شـَعـائِر الايمانِ ؛ يعني جـهـاد عـبـارت اسـت از نـثـار جـان و مال و توان در راه اعتلاى اسلام و بر پا داشتن شعارهاى ايمان .» (جواهر الكلام ، ج ۲۱، ص ۳، دارالكتب الاسلاميه .)

امام خامنه ای در بیان مفهوم جهاد فرموده اند:

جهاد يعنى حضور در ميدان با مجاهدت، با تلاش، با هدف و با ايمان؛ اين ميشود جهاد. لذا «جاهدوا بأموالكم و أنفسكم فى سبيل اللَّه»؛ جهاد با نفس، جهاد با مال....يكى از انواع جهاد با نفس هم اين است كه شما شب تا صبح را روى يك پروژه‌ى تحقيقاتى صرف كنيد و گذر ساعات را نفهميد.      

۱۳۸۹/۰۴/۰۲بيانات در ديدار اعضاى بسيجى‌ هيئت علمى دانشگاه‌ها

هـر چـيـزى كـه هـم تـلاش بـاشد و هم در مقابله با دشمن باشد، جهاد است . بعضى ممكن است يك كارى انجام دهند، زحمت هم بكشند، بگويند ما داريم جهاد مى كنيم ، نه ، جهاد يك شقّش اين است كه در مقابله با دشمن باشد. پس شرط اوّلِ جهاد اين است كه در آن، تلاش و كوشش باشد و شرط دومش اين‌كه در مقابل دشمن صورت گيرد.

  ۱۳۷۵/۰۳/۲۰بیانات در دیدار فرماندهان لشكر ۲۷ محمد رسول‌الله (ص)

جهاد يعنى مبارزه. مبارزه ى علمى ، اجتماعى ، سياسى ، مسلحانه ؛ همه ى اينها مبارزه است. مبارزه يعنى تلاش پُر نيرو در مقابل يك مانع يا يك دشمن.
اگر هيچ مانعى در مقابل انسان نباشد، مبارزه وجود ندارد. اگر انسان با اين موانع درگير شود و سعى كند آنها را از ميان بردارد، اين مى شود مبارزه.

جهاد در زبان عربى عيناً به همين معناست؛ يعنى مبارزه. جهادِ در قرآن و حديث هم به همين معناست؛ همه جا به معناى جنگ مسلحانه نيست. البته يك جا با جنگ مسلحانه تطبيق مى كند، يك جا هم با جنگ غيرمسلحانه تطبيق مى كند. 

              ۱۳۸۳/۰۸/۲۰بيانات‌ در ديدار رئیس‌جمهور و اعضاى هيأت دولت‌‌

بر اين اساس بنابراين سه عامل مهم در تبيين مفهوم جهاد از ديدگاه اسلام حائز اهميت است :

 ۱. اقدامي هـمـراه بـا تـلاش ، كـوشـش و تحمل سختى ۲. اقدامى در جهت مقابله با دشمن و دفع هجوم هاى گوناگون او ۳. فـى سـبـيـل الله و به قصد و نيت امـتـثال تكليف الهي و كسب رضاى خدا باشد.

اقسام جهاد

از آنـجـا كـه تهاجم دشمن به اسلام و سرزمين اسلامي به شيوه هاى مختلف صورت مى گيرد، روش مقابله با آن نيز متنوع مي باشد ؛ گاهي جهاد نظامى و درگيرى و رويارويى در صحنه جنگ با دشمن است ، گاهي جهاد سياسي و مشاركت در تعيين مسئولين اجرايي و قانونگذار براي ايستادگي در مقابل نفوذ و استيلاي سياسي دشمن است ، گاهي نيز جهاد مالى و تاءمين هزينه مبارزه با دشمن مي باشد و در بسياري مواقع جهاد فرهنگى براى رفع و محو سلطه فرهنگى دشمن يا مقابله با هجوم فرهنگى دشمن از اقسام مهم جهاد مي باشد . چنانكه مقام معظم رهبري در تبيين اقسام جهاد مي فرمايد :

« يكي از چيزهاي برجسته در فرهنگ اسلامي - كه البته مصداق هاي بارزي هم بيشتر در تاريخ صدر اسلام و كمتر در طول زمان دارد-عبارت است از فرهنگ رزمندگي و جهاد.جهاد هم فقط جهاد در ميدان جنگ نيست.هر چيزي كه هم تلاش باشد، هم در مقابله‌ي با دشمن،اين جهاد است.درست توجه بفرماييد: بعضي ممكن است يك كاري را انجام بدهند، زحمت هم بكشند، بگويند ما داريم جهاد مي كنيم.نه.يك شرط جهاد اين است كه در مقابله‌ي با دشمن باشد.البته يك وقت در ميدان جنگ مسلحانه است. اين جهاد رزمي است.يك وقت در ميدان سياست است.اين جهاد سياسي است.يك وقت در ميدان فرهنگ است.اين جهاد فرهنگي است.يك وقت در ميدان سازندگي است.اين جهاد سازندگي است.و البته ميدان هاي ديگري هم هست. شرط اول اين است كه تلاش در آن باشد. كوشش باشد. و شرط دوم اين كه در مقابل دشمن باشد.....چون ما دشمن داريم و چون دشمنان ما از لحاظ نيروي مادي قوي هستند،چون اطراف و جوانب ما را -از همه جهت- دشمن ها گرفته اند و جدا در صدد دشمني هستند.در دشمني با ايران اسلامي هم شوخي نمي كنند.چون مي خواهند از هر راهي كه شد، ضربه بزنند. پس در ايران اسلامي، هر كسي كه به نحوي مقابل اين دشمن -كه از اطراف، تيرهاي زهرآگين را به پيكر اين انقلاب و اين كشور اسلامي نشانه رفته است-تلاشي بكند،جهاد في سبيل الله كرده است.يكي از اين جهاد ها هم جهاد فكري است....» (بخش هايي از سخنراني امام خامنه اي در جمع فرماندهان لشكر ۲۷ محمد رسول الله ، ۷۵/۳/۲۰ )

مفهوم مدیریت جهادی

—        امام خامنه ای در بیان مدیریت جهادی فرموده اند:

—        باید روحیه خدمت به مردم با نیت خدایی و با تكیه بر علم و درایت یا همان روحیه مدیریت جهادی حاكم باشد تا بتوان از مشكلات عبور كرد و به پیش رفت.

—        اگر مدیریت جهادی یا همان كار و تلاش با نیت الهی و مبتنی بر علم و درایت حاكم باشد، مشكلات كشور، در شرایط كنونیِ فشارهای خباثت آمیزِ قدرتهای جهانی و در شرایط دیگر، قابل حل است و كشور حركت رو به جلو را ادامه خواهد داد.                       ۱۳۹۲/۱۰/۲۳دیدار شهردار و شورای اسلامی شهر تهران

پس می توان گفت مديريت جهادي یعنی :

—        مدیریت مبتنی بر نیت و انگیزه الهی، علم ، درایت و عقلانیت توأم با مبارزه و رویکرد انقلابی در مقابل موانع و دشمن برای نیل به اهداف.

—        محور و اصل بنیادین مدیریت جهادی تاکید تام بر معنویت و ارزش های اسلامی- انسانی است.

مفهوم فرهنگ

فرهنگ، يعني همين رسوم و آدابي که بر زندگي من و شما حاکم است. فرهنگ، يعني باورها و اعتقادات ما و چيزهايي که زندگي شخصي و اجتماعي و داخل خانه و محيط کسب يک جامعه با آنها روبه‏روست.      مقام معظم رهبری، ۱۳۶۹/۱/۱۰       

به طور خلاصه، فرهنگ مجموعه ای است از:

اعتقادات و باورها     

ارزش ها و شاخص ها

ملکات و گرایش ها

آداب، رسوم و رفتار

 

اهميت و ضرورت جهاد فرهنگي(جهاد کبیر)
اساس شـخـصـيـت فـرد و جـامعه بر مسائل فرهنگى و اعتقادى مبتني است است . و جـهـاد فـرهـنـگـى سـعـى و تـلاش بـراى تـبـيـيـن ، تـفـهـيـم و تـرويـج عـقـايد صحيح و ابـطـال عـقـايـد بـاطـل در جـامـعـه مي باشد كه مـصـلحان با روشنگرى و مجاهدت علمى و فرهنگى زيربناى فرهنگ و اعتقادات جاهلانه و خرافى را از بين بـرده و معارف حيات بخش تـوحـيدي و فرهنگ صحيح اسلامي را را به جامعه مي رسانند. بايد ابتدا با فرهنگ جاهلى مبارزه كرد و با ارائه فرهنگ ناب الهى و اسلامى ، آن را به قهقرا فرستاد و نيز عليه كسانى كه آگاهانه فـرهـنـگ جـاهلى پاى مى فشرند و نمى گذارند آب حيات بخش فرهنگ ناب الهى جهان هاى تشنه و سـراب ديـده را سيراب كند، جنگيد و آنان را از ميان برداشت البته جهاد فرهنگى يك جهاد مستمر است و ايجاد حفظ و ماندگارى احكام الهى به آن بستگى دارد.
بنابراين جهاد فرهنگى مقدّم بر جهاد نظامى بوده و اهميت زير بنايي و به سزائي برخوردار مي باشد. چنانكه پيامبر اكرم (ص ) در آغاز رسالتش قبل از اينكه به او و پيروانش اجازه دفاع و جهاد نظامى داده شـود، مـاءمـور بـه جهاد فرهنگى مى گردد؛ قرآن به عنوان كتاب جهاد فرهنگى بر قلب مبارك ايشان نازل مى گردد :

«وَ جاهَدْهُمْ بِهِ جَهاداً كَبيراً ؛ و به وسيله قرآن با آنان مبارزه كن مبارزه بزرگى .»( سوره فرقان ، آيه ۵۲.) يـعـنـى بـا تـلاوت آيـات قـرآن و بـيـان حـقـايـق قـرآن حـجـت را بـر آنـان تـمام كن و پايه هاى مـتـزلزل اعتقاد پوشالى آنان را ويران نما و بر آن ويرانه ، بنيان اعتقاد توحيدى را استوار و مـحـكـم بـنـا كـن .
فـضـيـلت ايـن جـهـاد از جـهـاد نـظامى نيز بيشتر و والاتر است ؛ چون مجاهدان فرهنگى هستند كه مجاهدان نظامى را مى پرورانند. اين مجاهدان ، فقيهان و دانشمندان الهى اند كه با تبيين و تبليغ عقايد، اخلاق و احكام توحيدى مجاهد مى پرورانند از اين روست كه ارزش مجاهدان اين صحنه بسى والاتـر و بـالاتـر از مـجـاهـدان ديـگـر صحنه ها و از جمله مجاهدان نظامى است كه خود برتر از ديگر مجاهدان هستند. از رسول خدا(ص ) و امام صادق (ع ) نقل شده كه : «اِذا كانَ يَوْمَ الْقِيامَةِ جَمَعَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ النّاسَ فى صَعيرٍ واحِدٍ وَ وُضِعَتِ الْمَوازينُ فَتوُزَنُ دِماءَ الشُّهَداءَ مَعَ مِدادِ الْعُلَماءِ فَيُرَحّجُ مِدادُ الْعُلَماِء عَلى دِماءِ الشُّهَداءِ؛ در روز قـيـامـت ، خداوند عز و جل همه مردم را در يك جا جمع مى كند، ميزانها نصب مى گردد و خون شهيدان با مداد علما سنجيده مى شود، پس مداد عالمان بر خون شهيدان برترى مى يابد. » ( بحارالانوار، ج ۲، ص ۱۴، ميزان الحكمه ، ج ۶، ص ۴۵۷؛ و جهت اطلاع بيشتر ر.ك : جنگ و جهاد در قرآن ، احمد حيدري - صادق فرازي ، مركز تحقيقات اسلامي نمايندگي ولي فقيه در سپاه ، ۱۳۷۸ )
از اين روست كه امامان معصوم (ع) اهميت بسيار زيادي به جهاد فرهنگي مبذول مي داشتند . شهيد مطهري در اين‏باره مي‏ گويد:« ائمه اطهار عليهم السلام در هرزماني مصلحت اسلام‏و مسلمين را در نظر مي‏گرفتند و چون دوره‏ها و زمان‏ها و مقتضيات‏زمان و مكان تغيير مي‏كرد، خواه و ناخواه همان طور رفتارمي‏كردند كه مصالح اسلامي اقتضا مي‏كرد و در هر زمان جبهه‏اي مخصوص‏و شكلي نو از جهاد به وجود مي‏آمد و آن‏ها با بصيرت كامل آن‏جبهه‏ها را تشخيص مي‏دادند.» (بيست گفتار،شهيد مرتضي مطهري، ص‏۱۵۹) چنانكه امام صادق (ع) با حسن استفاده از شرايط زماني خويش و ضعف قدرت سياسي به بسط و اشاعه معارف ديني همت مي گمارد. گسترش زائد الوصف سرزمين اسلامي و مواجهه اسلام و تشيع با افكار، اديان، مذاهب و عقايد گوناگون اقتضاي جهادي فرهنگي داشت و امام صادق (ع) به بهترين وجهي به تبيين، تقويت و تعميق “هويت مذهبي تشيع” پرداخت. از عصر جعفري است كه شيعه در عرصه هاي گوناگون كلام، اخلاق، فقه، تفسير و
صاحب هويت مستقل مي شود. عظمت علمي امام صادق (ع) در حدي است كه ائمه مذاهب ديگر اسلامي از قبيل ابوحنيفه و مالك خود را نيازمند به استفاده از جلسه درس او مي يابند. مناظرات عالمانه او با ارباب ديگر اديان و عقايد نشاني از سعه صدر و وسعت دانش امام است. اهميت اين جهاد فرهنگي امام صادق (ع) كمتر از قيام خونين سيد الشهداء (ع) نيست. (امام صادق عليه السلام و اولويت جهاد فرهنگي، خليل منصوري ع ماهنامه كوثر ، ش ۴۰)
 هدف از جهاد کبیر

هدف از جهاد فكری و علمی و فرهنگی آن است كه مومنان را از تهاجم فكری و فرهنگی دشمن حفظ كرد و با پاسخ گویی به شبهات و روشنگری و بصیرت زایی یا بصیرت افزایی، اجازه نداد تا رفتارهای نابهنجار آنان به شكل فرهنگ بر جامعه مسلط شود و با تخریب حقایق و هنجارهای ارزشی و فكری و فرهنگی، جامعه را دچار تردید كند.

ابزارهای جهاد كبیر

از آن جایی كه جهاد كبیر، جهاد علمی و فكری و فرهنگی است، برخلاف جهادهای فیزیكی و سخت، ابزارهای نرمی لازم است كه مورد استفاده قرار گیرد. از آن جایی كه هدف در جهاد كبیر، تسلط بر اذهان و قلوب است، ضرورت دارد از ابزارهایی استفاده شود كه موجبات تسلط بر قلوب می‌شود.

از آن جایی كه مومنان در جهاد كبیر در اندیشه تسلط خوبی‌ها و هنجارها و افكار و اندیشه‌های عقلانی و عقلایی هستند، مجاز نیستند از امور خرافی و باطل یا رفتارهای ضداخلاقی و هنجاری برای تبیین و تسلط بر ذهن و قلب استفاده كنند.

شرايط جهاد کبیر فرهنگى

ايمان و اخلاص دو شرط اساسی جهاد فرهنگى مي باشند ؛ حركت‏هايى كه از روى ايمان باشد نتايج‏بهترى دارد زیرا از مدد و نصرت الهى برخوردار می شویم و اگر در اين راه اخلاص داشته باشيم، چون از روى بصيرت حقيقت را تشخيص داده و در راه آن فداكارى مى‏كنیم قطعا مورد عنايت‏خاص ولى عصر (عج) و مشمول مددهاى غيبى الهى خواهیم بود.

همچنان که در دفاع مقدس هشت‏ساله، بزرگ‏ترين عامل پيروزى مددهاى الهى و شرط آن مددها، تلاش خالصانه و مخلصانه بسيجى‏ها بود، در عرصه نبرد فرهنگى نيز همين اصل حاكم است.

همچنين جهاد فرهنگي نيازمند بصيرت ديني، حسن معاشرت، رفتار انساني، نظم، جذابيت و علمي بودن محتوا ، استفاده بهينه از مناسبترين امكانات تبليغي روز و توجه خاص به الگوهاي كاملاً ديني در تنظيم برنامه ها و رفتارها مي باشد. جهاد فرهنگي نيازمند طراحي و برنامه‌ريزي و به عبارتي مهندسي فرهنگي بوده و براي اجراي آن به مشاركت دستگاه‌هاي دولتي و آحاد مردم نياز است كه امروزه با پيشرفت تكنولوژي در ارتباطات اين امر تحقق‌يافتني است.

جهاد فرهنگي در شرايط كنوني
امروزه به دنبال گسترش سريع و زايد الوصف جريان اسلام گرايي در سرتاسر جهان ، هجوم فرهنگي دشمنان به مرزهاي فكري و عقيدتي شيعه و جهان اسلام گسترش يافته براي مقابله با اين تهاجم فرهنگي و ناتوي فرهنگي، جهاد فرهنگي مورد نياز بوده و بيداري اسلامي، تقويت ايمان مردم ايران و افشاي توطئه‌هاي دشمنان از نياز‌هاي مستمر ايران و جهان اسلام براي مقابله با اين توطئه‌ها است. امروز جهاد فرهنگي در مقابله با تهاجم فرهنگي و ترفندهاي دشمنان بايد به عنوان يك اصل مهم مطرح باشد. و براي مبارزه با تهاجم فرهنگي، مهمترين چيز حفظ روحيه جهادگري است. اينكه «مجاهد» باشيم و با تمسّك به فرهنگ غني اسلامي و ملّي اين مرز و بوم و استفاده كارآمد از همه امكانات ـ به ويژه دستگاه‏هاي فرهنگي‏ ـ و بسيج همه اقشار مردم براساس برنامه‏اي دقيق و حساب شده، پيروزي جامعه اسلامي را بدست آورد.

جهاد فرهنگی؛ تداوم بخش فرهنگ جهادی دفاع مقدس

تجربه پس از پيروزى انقلاب اسلامى به روشنى گوياى اين مطلب است كه بدخواهان اسلام و انقلاب براى نيل به اهداف شوم خود به انواع ترفندها در ابعاد نظامى، سياسى، امنيتى، اقتصادى و فرهنگى متوسل شده و مى شوند.

 بنابراين دلسوزان انقلاب اسلامی، بایستی به طور طبيعى در هر عرصه اى كه دشمن براى ضربه زدن به انقلاب و نظام اسلامى وارد مى شود، حضور يابند و به مقابله با تهديدها و خطرات بپردازند، زيرا نوع و عرصه دفاع از انقلاب اسلامى و دستاوردهاى آن تابعى است از نوع و عرصه تهديد و تهاجم توسط دشمن.

اگر در دوره جنگ سخت وظيفه بارز مردم مؤمن و انقلابی، جهاد نظامی و دفاع مسلحانه از انقلاب بود اکنون با تغییر راهبرد دشمنان در ساليان اخير به جنگ نرم و تمرکز بر مسائل فرهنگى، مسئولیت اصلی نیروهای انقلابی بویژه جوانان عزیز چیزی جز جهاد فرهنگی و فکری نمی تواند باشد.

ویژگی‌های اقدام جهادی در عرصه فرهنگ

  1. رصد دقیق و به‌هنگام پدیده‌های فرهنگی و در نتیجه، مواجهه فعال با این پدیده‌ها
  2. حساسیت آفرینی عمومی در عرصه فرهنگی یعنی تمام اقشار باید در مسائل فرهنگی حساس باشند و خود را یک فعال فرهنگی محسوب کنند
  3. توجه به مخاطبان  و روحیات و ظرفیت‌های آنها به عنوان محور اصلی فعالیت در کار فرهنگی
  4. خلاقیت و پویایی در عرصه فرهنگ (مدیران و فعالان فرهنگی باید خلاقانه و نوآورانه عمل کنند)
  5. صبر و بردباری و تلاش و پشتکار
  6. مداومت و استمرار، چرا که خروجی کارهای فرهنگی زودبازده نیست

 

الزامات جهاد فرهنگي و مقابله با جنگ فرهنگيِ استكبار

    ۱-غفلت نكردن از دشمني استكبار

 (إِنَّ الشَّيْطانَ لَکُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا .   فاطر/۶

وَ لَنْ تَرْضى‏ عَنْکَ الْيَهُودُ وَ لاَ النَّصارى‏ حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ .    بقره/۱۲۰

وَ الْفِتْنَةُ أَکْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَ لا يَزالُونَ يُقاتِلُونَکُمْ حَتَّى يَرُدُّوکُمْ عَنْ دينِکُمْ إِنِ اسْتَطاعُوا .   بقره/۲۱۷

 إنَّ أَخَا اَلْحَرْبِ الَأَرِقُ وَ مَنْ نَامَ لَمْ يُنَمْ عَنْهُ.   نهج البلاغه نامه ۶۲   

 

۲-درك صحيح از جنگ فرهنگي

۳- تقويت و تحكيم مباني اعتقادي

۴- تحكيم و تجلي هر چه بيشتر ولايت محوري

۵- اعتماد به نفس و خودباوري

۶- بصيرت افزايي و تحليل صحيح واقعيت ها

۷- تعالي معنوي و استمداد از خدا و توكل بر او

به قول شهيد حجة الاسلام عبدا... ميثمي:   " توان ما به ميزان امكانات در دست ما نيست  بلكه توان ما به ميزان اتصال ما به خداست"

۸- استقامت بر اصول و گفتمان انقلاب اسلامي

۹- حفظ و ارتقاء آمادگي همه جانبه و اقتدار ملي

۱۰-  تعميق و گسترش فرهنگ بسيجي

۱۱- رصد و ممانعت از نفوذ عناصر دشمن

۱۲- شفاف نمودن مرز خودي از غير خودي

۱۳- تحكيم وحدت ملي و انسجام اسلامي

الزامات ديگر:

۱- هدفمند و جهت دار كردن فعاليت هاي فرهنگي

۲- اهتمام به مراسم و شعائر ديني و انقلابي

۳- تشخيص اولويت ها و مشغول نشدن به امور فرعي و جزئي

۴- افشای توطئه هاي دشمنان و نفاق هاي جديد

۵- خدمت رساني صادقانه به مردم كه انگيزه مشاركت آنها را افزايش مي دهد

۶- آسيب شناسي مستمر نسبت به مسائل فرهنگي

۷- نهادينه كردن گفتمان مقاومت در سياست،در فرهنگ ،در اقتصاد

۸- ميدان دادن به نهادهاي فرهنگي مردم پايه در عين هدايت و جهت دهي

۹-تبيين و اجرايي كردن سبك زندگي اسلامي در تمام عرصه ها

۱۰- تبيين عقلاني و تفسير جامع از نظام ولايي و كار كرد آن در عصر حاضر

۱۱- اهتمام بيشتر به پيشرفت هاي علمي

۱۲- اهتمام هرچه بيشتر به فرهنگ دفاع مقدس

۱۳- هدايت فرهنگي و جهت دهي فعاليت هاي ورزشي و استفاده ازاين فرصت

۱۴- توليد برنامه هاي هنري و جاذبه دار كه مردم را از اقبال به برنامه هاي بيگانه مستغني سازد

۱۵- توجه و اهتمام هرچه بيشتر به نهاد خانواده

۱۶- معرفي و ترويج الگوهاي اسلامي و بومي به جاي الگوهاي وارداتي و غربي

۱۷- قاطعيت در اجراي قانون و مقابله با ناهنجاريهاي اجتماعي و افساد

۱۸- توجه بيشتر به هفتاد هزار مسجد به عنوان مهمترين پايگاههاي فرهنگي

۱۹- به چالش كشاندن و نقد فرهنگ ليبراليسم و سكولاريسم

۲۰- تقويت و محوريت دادن به قرارگاه جنگ نرم

 

گزیده ای از تدابیرمقام معظم رهبری در باره مفهوم واهمیت  فرهنگ           

 

مسأله‏ي فرهنگ و تعليم وتربيت، مسأله‏ي اول در نظام ماست.

۲۶/۳/۱۳۶۸

 

فرهنگ، مثل آب و هواست.

۱۰/۱/۱۳۶۹

 

فرهنگ، يعني همين رسوم و آدابي که بر زندگي من و شما حاکم است. فرهنگ، يعني باورها و اعتقادات ما و چيزهايي که زندگي شخصي و اجتماعي و داخل خانه و محيط کسب يک جامعه با آنها روبه‏روست. جمهوري اسلامي، فرهنگ غربي را رد کرد و گفت ما فرهنگ مستقل اسلامي داريم.

۱۰/۱/۱۳۶۹

 

هويت هر ملتي، فرهنگ اوست؛ اين را نبايستي زخمي و جريحه‏دار کرد.

۱۳/۱۱/۱۳۷۷

 

بدون شک، فرهنگ مثل روح است.

۷/۱۱/۱۳۸۱

 

بلاشک فرهنگ است که جامعه را به اصل کار يا بيکاري، به کار تند يا کند و به جهتگيري خاص يا به ضدّ آن جهتگيري وادار مي‏کند.

۷/۱۱/۱۳۸۱

 

در واقع، فرهنگ با همه شعب آن، يعني علم و ادبيّات و غيره، روحِ کالبد هر جامعه است.

۷/۱۱/۱۳۸۱

 

عزيزان! فرهنگ، اساس کار ماست.

۷/۱۱/۱۳۸۱

 

فرهنگ در يک کشور و در يک ملت اين اثر را به‏وجود مي‏آورد که امريکاييها احساس کنند، بفهمند و باور کنند که کاري از آنان ساخته نيست. فرهنگ اين معجزه را دارد.

۷/۱۱/۱۳۸۱

 

نقش فرهنگ، نقش روح در کالبد اجتماع -  کالبد بزرگ انساني - است.

۷/۱۱/۱۳۸۱

 

فرهنگ ستون فقرات حيات يک ملت و هويت يک ملت است.

۲۸/۲/۱۳۸۳

 

فرهنگ مايه‏ي اصلي هويت ملتهاست.

۲۸/۲/۱۳۸۳

 

فرهنگ يک ملت است که مي‏تواند آن ملت را پيشرفته، عزيز، توانا، عالم، فناور، نوآور و داراي آبروي جهاني کند.

۲۸/۲/۱۳۸۳

 

فرهنگ، يعني خلقيات و ذاتيات يک جامعه و بومي يک ملت؛ تفکراتش، ايمانش، آرمانهايش؛ اينها تشکيل دهنده‏ي مباني فرهنگ يک کشور است؛ اينهاست که يک ملت را يا شجاع و غيور و جسور و مستقل مي‏کند، يا سرافکنده و ذليل و فرودست و خاک‏نشين و فقير مي‏کند.

۱۷/۱۰/۱۳۸۳

 

ما فرهنگ را بستر اصلي زندگي انسان مي‏دانيم؛ نه فقط بستر اصلي درس خواندن و علم آموختن. فرهنگ هر کشور، بستر اصلي حرکت عمومي آن کشور است. حرکت سياسي و علمي‏اش هم در بستر فرهنگي است.

۱۷/۱۰/۱۳۸۳

 

واقعاً مسأله‏ى فرهنگ را دست كم نگيريد. خيلى از مشكلات جامعه‏ى ما با فرهنگ‏سازى حل مى‏شود. توجه بكنيد كه امروز، عمده‏قواى دشمنان ما در جبهه‏ى فرهنگى دارد كار مى‏كند. اين جنگهاى روانى، اين فعاليتهاى فرهنگى، اين بودجه‏هاى پنهان و آشكارى كه براى منحرف كردن ذهنها مى‏گذارند، همه‏اش مربوط به مسئله‏ى فرهنگ است. فرهنگ مثل هواست كه انسان وقتى‏كه اين هوا را استنشاق كرد، با هوايى كه استنشاق كرده و با آن جانى كه گرفته، مى‏تواند دو قدم بردارد و جلو برود؛ بقيه‏ى كارها همه برخاسته‏ى از آن‏چيزى است كه شما استنشاق كرده‏ايد. اگر چنانچه يك جايى، هواى مسمومى تزريق بشود، نتيجه‏اى كه در اندامها ديده خواهد شد تابع آن مسموميتى است كه در اين هواست. اگر فضا را با دود يا مخدرى تخدير كنند، وقتى شما آن را استنشاق كرديد، رفتار شما متناسب با آن چيزى خواهد شد كه استنشاق كرده‏ايد؛ فرهنگ يك چنين حالتى دارد. فرهنگ را دست كم نگيريد؛ خيلى مهم است. بنابراين صرف وقت كنيد و در بودجه هم برايش پول و فصول قابل توجهى بگذاريد تا جهتِ ارزشى به فرهنگ بدهيد. از جمله‏ى كارهايى كه مسؤولين فرهنگى دولت خيلى بايد به آن بپردازند و واقعاً يك دقيقه را در آن فروگذار نكنند، اين است كه به فرهنگ عمومى جامعه و ابزارها و وسائل فرهنگى، جهت ارزشى بدهند. چون تلاش زيادى شده تا جريانهاى فرهنگى و عاملهاى فرهنگى - هنر و ادبيات و شعر و سينما و بقيه - در جهت غير ارزشى حركت كنند و راه بيفتند. شما بايد كمك كنيد و همه‏ى تلاشتان را بكنيد كه به تحركات فرهنگى كشور در جهت ارزشى جهت بدهيد.

۱۳۸۶/۰۶/۰۴

 

مقوله‏ى فرهنگ، بسيار مقوله‏ى مهمى است؛ همان طور كه بارها گفتيم مثل هوايى است كه انسان در آن تنفس ميكند. همه - بزرگ، كوچك، بالا، پائين، قشرهاى مختلف، مسئول، غيرمسئول - در فضا تنفس ميكنند. اين فضا را درست كنيد، تا همه سالم تنفس كنند.

۱۳۸۷/۰۶/۰۲

 

جهاد فرهنگی در کلام امام خامنه ای

بیانات در دیدار جمعى از جانبازان قطع نخاعى و بالای هفتاد درصد۱۳۹۴/۰۶/۲۹

شماها که جانباز هستید، همین الان در حال مبارزه‌اید، همین حالا با همین جانبازی خودتان در واقع دارید جهاد میکنید؛ چطور؟ مقصودم جهاد فرهنگی نیست؛ مقصودم این نیست که شما یک جایی سخنرانی‌ای بکنید یا یک حرفی بزنید یا یک کاری بکنید یا یک انفاقی بکنید یا یک تعلیمی بدهید -خب، اینها که به جای خود محفوظ؛ اینها جهاد است- امّا خود همین که شما روی ویلچر نشسته‌اید یا روی تخت دراز کشیده‌اید یا با محرومیّت از بیناییِ چشم یا دست یا پا، دارید در کوچه و بازار حرکت میکنید، یک مبارزه است؛ چرا؟ چون نشان‌دهنده‌ی ابتلاء و محنت بزرگ این ملّت در یک دوران سخت است. شما در واقع مثل یک تصویری، مثل یک تابلویی دارید جنگ را و دفاع مقدّس را به همه‌ی کسانی که شما را می‌بینند نشان میدهید؛ شما تصویری هستید از آن دوران ابتلاء بزرگ ملّت ایران و امتحان بزرگ ملّت ایران؛ خود این حضور شما و نفْس وجود شما، یک مبارزه، یک بیان و یک تبلیغ است. نگاه به شما نشان‌دهنده‌ی جنایات آن قدرتهایی است که از رژیم صدّام حمایت کردند و دفاع کردند؛ نگاه به شما حاکی است از عظمت و بزرگواری آن امامی و آن انقلابی که توانست شما را این‌جور تربیت کند و به میدانهای جنگ بفرستد؛ نگاه به شما حکایت میکند از تاریخ بخشی از عمر این ملّت ایران؛ بنابراین جانباز با وجود خود و با حضور خود در میان مردم، اعلان یک حقایقی است ولو یک کلمه حرف نزند، ولو در هیچ مراسمی به‌عنوان مبلّغ یا به‌عنوان مبیّن شرکت نکند؛ نفْس وجود شماها حاکی از حقایقی است؛ حقایق تاریخی، حقایق معرفتی، حقایق سیاسی، حقایق بین‌المللی؛ این‌طور است. این هم پیش خدای متعال فی‌نفسه دارای اجر است؛ این هم نکته‌ی بعدی.

بیانات در دیدار اعضاى ستاد کنگره‌ى بزرگداشت سه هزار شهید استان سمنان۱۳۹۴/۰۲/۱۴

کشور امروز خوشبختانه درگیر جنگ نظامى نیست امّا درگیر جنگ سیاسى است، درگیر جنگ اقتصادى است، درگیر جنگ امنیّتى است و بالاتر از همه درگیر جنگ فرهنگى است؛ یعنی یک جنگ است. یعنى این را اگر کسى نداند، آن‌وقت خواب خواهد ماند؛ اگر کسى نداند خواب خواهد ماند. همین‌قدر که ندانید دشمن در صدد حمله است و این حمله از کجا است و چگونه است، باید مطمئن باشید شکست میخورید؛ باید بدانید که دشمن چه‌کار میکند. امروز صحنه‌ى کشور این است. اینکه ما میگوییم «جنگ فرهنگى»، «جنگ اقتصادى»، این هیچ منافات ندارد با اینکه احساس آرامش هم در کشور بشود. ما طرف‌دار احساس امنیّتیم، ما میخواهیم احساس امنیّت بشود؛ یعنى بگیر و ببند و بزن و بکوبى وجود نداشته باشد؛ همه احساس امنیّت بکنند؛ ما این را دوست میداریم؛ این منافات ندارد با آن حرفى که گفتیم که دشمن دارد به شکل ویژه‌ى ممکن با ما مبارزه میکند. آن شکل ویژه را باید شناخت و راه مقابله‌ى با آن را پیدا کرد؛ انواع و اقسام شیوه‌ها هست؛ منتها حالا بعضى‌ها نمیخواهند این را بفهمند، نمیخواهند باور کنند، چون اگر چنانچه باور کنند تکلیف به گردنشان میگذارد؛ بعضى‌ها هم کشش آن را ندارند. امّا واقعیّت قضیّه این است؛ یعنى امروز در زمینه‌هاى مختلف - همان‌طور که عرض کردیم، هم در زمینه‌ى اقتصادى، هم در زمینه‌ى فرهنگى، هم در زمینه‌ى سیاسى - یک جنگى در کشور وجود دارد. وَ اِنَّ اَخَا الحَربِ الاَرِق؛کسى که اهل مبارزه است بیدار است؛ بعد فرمود: وَ مَن نامَ لَم یُنَم عَنه؛ اگر شما در جبهه خوابت برد، معنایش این نیست که طرف مقابل هم خوابش برده و او هم غافل است؛ اگر تو از او غافل شدى، نشانه‌ى این نیست که او هم از شما غافل است؛ نخیر، شما ممکن است خوابت ببرد، [امّا] او بیدار باشد؛ این را باید توجّه داشت؛ لذاست که عرصه عرصه‌ى مهمّى است.

بیانات در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی۱۳۹۲/۰۹/۱۹

باید خود اعضا و دستگاه‌های فرهنگی قبول كنند و باور داشته باشند كه ما این جایگاه را به‌عنوان یك قرارگاه مركزی [قرار دادیم‌]. تعبیر "قرارگاه" ممكن است به بعضی گوشها سنگین بیاید - قرارگاه یك اصطلاح جنگی است، اصطلاح نظامی است - و بگویند آقا، قرارگاه مال مسائل نظامی است، شما در مسائل فرهنگی هم فكر نظامی را رها نمیكنید! واقع قضیّه این است كه كارزار فرهنگی از كارزار نظامی اگر مهم‌تر نباشد و اگر خطرناك‌تر نباشد، كمتر نیست؛ این را بدانید؛ یعنی میدانید هم شما، واقعاً یك میدان كارزار است اینجا. و بخصوص در قرارگاه‌های نظامی این‌جوری است؛ قرارگاه مسئولیّت اجرای مستقیم به معنای اینكه یك واحدی متعلّق او باشد، ندارد؛ امّا واحدها در اختیار او قرار میگیرند، به تعبیر نظامی در كنترل عملیّاتیِ او قرار میگیرند. وقتی ما یك قرارگاه نظامی تشكیل میدهیم، فرض بفرمایید سپاه میگوید این یگانهای من در كنترل عملیّاتی آن تشكیلات [هستند]، پشتیبانی این یگان، متعلّق به آن سازمان است - یا ارتش، یا سپاه، یا هر دستگاه دیگر - امّا به‌كارگیری این و هدایت این، به عهده‌ی قرارگاه است؛ یعنی یك چنین حالتی را در اینجا بایستی توجّه داشت.

بیانات در دیدار فعالان عرصه هنر دفاع مقدس۱۳۸۸/۰۶/۲۴

تدابیری انتظار نمی‏رفت- این برجستگی‏هائی که در دوره‏ی هشت سال دفاع مقدس به وجود آمد- اتفاق افتاد، با هزینه‏های زیادی هم همراه بود. چقدر جان عزیز فدا شد، چقدر ثروت مال‏ و ثروت وقت مصرف شد. شما امروز آن‏ها را در واقع با کار هنری خودتان بازآفرینی می‏کنید. همان تأثیراتی را که آن حادثه می‏توانست در یک نسل، در یک جامعه باقی بگذارد، شما با این نوشته‏ی خودتان، با این فیلم خودتان، با این کار هنری خودتان که بازآفرینی آن حادثه است، در مخاطب خودتان ایجاد می‏کنید. این خیلی کار بزرگی است، خیلی کار مهمی است؛ شما برای آن تابلوی پرشکوه و پر از ریزه‏کاری و ظرافت و زیبائی آئینه می‏شوید. خود این کار فرهنگی و کار هنری شما که روایت آن جهاد مقدس هست، جهاد است؛ زیرا سعی بر این بوده که آن مفاهیم والا به دست فراموشی سپرده بشود؛ برای این تلاش شده، کار شده. آن عزتی، اعتماد به نفسی، احساس اقتداری که از ناحیه‏ی معنویت رزمندگان ما و جامعه‏ی اسلامی ما احساس شد و توانست آن حادثه‏ی عجیب و شگفت‏انگیز- یعنی پیروزی در دفاع مقدس و شکست نخوردن در مقابل تهاجم این همه دشمن- را رقم بزند، آن خصوصیات، آن خصلتها، برای ملت ما، برای کشور ما، یکی از بزرگترین نیازهاست. این‏ها را بایستی نگه داریم و در مقابله‏ی با تلاشی که می‏شود برای به فراموشی سپردن آن‏ها، مقاومت کنیم. کار شما روایت دفاع مقدس و همین مجاهدت بزرگ است.

بیانات در دیدار میهمانان شرکت کننده در چهارمین مجمع جهانی اهل بیت (ع)۱۳۸۶/۰۵/۲۸

باید دانست که رحمت الهی و کمک الهی بستگی دارد به حرکت و تلاش انسان مؤمن؛ به عمل صالح او. باید در میدان باشیم، باید احساس وظیفه را فراموش نکنیم؛ مجاهدت را فراموش نکنیم؛ جهاد در صحنه‏های مختلف، وظیفه‏ی ماست و ضامن پیشرفت و پیروزی ماست. در صحنه‏ی سیاسی هم جهاد هست، در صحنه‏ی فرهنگی هم جهاد هست، در صحنه‏ی تبلیغاتی و ارتباطاتی هم جهاد هست، در صحنه‏های اجتماعی هم جهاد هست. جهاد فقط جهاد نظامی نیست؛ انواع و اقسام عرصه‏های زندگی بشر، عرصه‏ی جهادند.

بیانات در دیدار اعضای بسیج دانشجویی دانشگاه‌ها۱۳۸۶/۰۲/۳۱

مگر مجموعه‏ی بسیجی- آن هم بسیجیِ انقلاب و دانشجوی انقلاب- می‏تواند نسبت به مسائل سیاسی کشور بی‏تفاوت یا بدون موضع و بدون نظر باشد؟! مگر چنین چیزی ممکن است؟! من، شما دانشجوهای بسیجی را توصیه می‏کنم به این که محافظه‏کار نشوید و همواره دانشجو و بسیجی- به همان معنای مثبت و پُرخون و پُرتپش- باقی بمانید. البته دنباله‏ی این که می‏گوئیم «محافظه‏کار نشوید» این است که «ولی هوشیار هم باشید». کاملًا هوشیار باشید. شعار می‏دهید: دانشجو بیدار است! بله، همین توقع هست؛ من می‏خواهم به شما عرض بکنم: بیدار باشید. بیداری دانشجو هم فقط بیزاری از امریکا نیست. امریکا چیست؟ امریکا به معنای یک منطقه‏ی جغرافیایی یا یک ملت مطرح است؟ یا نه، به عنوان یک حجم و هویت سیاسی، امنیتی، تشکیلاتی، فرهنگی که به چشم دیده نمی‏شود؟ آن هم تشکیلاتی با پشتوانه‏ی عظیم مالی و تجربه‏ی فراوان در کار تبلیغات و جنگ روانی. بیزاری از این، بیداری مضاعف لازم دارد. مثل بیداری در میدان جنگ نظامی نیست که شما اگر در سنگر بیدار باشید، به مجردی که دشمن کوچک‏ترین تحرکی نشان داد، او را هدف قرار بدهید. در جنگ فرهنگی، در جنگ سیاسی، در جنگ امنیتی، تحرک دشمن را درست نمی‏توان دید. گاهی اوقات، دشمن کار را به گونه‏ای ترتیب می‏دهد که حرف حقی، از زبان یک نفر صادر بشود! دشمن ناحق و باطل است، پس چرا می‏خواهد این حرف حق از زبان آن شخص صادر بشود؟ چون می‏خواهد پازل خودش را کامل کند. این پازل از صد یا دویست قطعه تشکیل شده؛ یک قطعه‏اش هم همین حرف حقی است که آن شخص باید بزند تا این پازل را کامل کند! اینجا این حرف حق را نباید زد. پازل دشمن را کامل نباید کرد. در این حد هوشیاری لازم است! بله، وارد سیاست بشوید و فکرِ سیاسی کنید؛ اما بسیار هوشیار. دشمن نباید بتواند از هیچ حرکت و اظهار و موضع‏گیری شما استفاده کند. این، اصل اول و یک خط قرمز است.

چطور دشمن را بشناسیم؟ چطور تمایلات او را کشف کنیم؟ چطور بفهمیم که این کار به نفع دشمن یا به ضرر دشمن است؟ این همان نقطه‏ی اساسی است. این همان جایی است که به اهتمام کامل، مطلقاً سهل‏انگاری نکردن و هوشیاری و بیداری کامل احتیاج دارد. اگر هم در جایی برای انسان مطلب روشن نیست، آنجا نباید حرکت کند. اگر دیدید زیر پا محکم است، پا بگذارید؛ اگر دیدید مشکوک است، پا نگذارید. بنابراین محافظه‏کار نباشید، اما هوشیار باشید؛ این، آن خط سیاسی است. البته سخت است و آسان نیست؛ اما شما هم مرد کارِ سختید؛ بسیجی هستید و باید این کار سخت را به عهده بگیرید.

بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی۱۳۸۵/۰۳/۲۹

اصل چهارم، تقویت خودباوری و اعتماد به نفس ملی است. این اعتماد به نفس، در همه جاست. ما اکنون در زمینه‏ی مثلًا علوم تجربی، نمونه‏هایی‏اش را دیده‏ایم که حالا یکی‏اش فناوری هسته‏ای است، یکی‏اش تولید سلولهای بنیادی است، یکی‏اش کارهای خوبی است که در بخشهای گوناگون انجام داده‏اند و من حالا نمی‏خواهم پیش از موعد آن‏ها را تصریح و بیان کنم، که به نفع پیشرفت دانش بشری هم هست. البته این‏ها فقط یک بخشی از کار است. استقلالِ اعتماد به نفس ملی و خودباوری، فقط به این چیزها منحصر نمی‏شود که ما می‏توانیم سد درست کنیم؛ می‏توانیم نیروگاه درست کنیم و می‏توانیم بدون کمک خارجی کارهای بزرگ و پروژه‏های عظیم را راه‏اندازی کنیم، بلکه باید در سیاست، فلسفه، ابتکارهای مردمی و ارزشهای اخلاقی هم خودباوری داشته باشیم. ببینید! دیگران یک حرکت ابلهانه‏ی دیوانه‏واری مثل گاوبازی در خیابان‏هایشان راه می‏اندازند، تلفات جانی می‏دهند، خودشان را مسخره می‏کنند؛ اما افتخار هم می‏کنند که این سنّت ملی ماست! کار، غلط است؛ اما خودباوری خوب است؛ خجالت نمی‏کشند. حالا فرض بفرمایید اگر ما یک سنّت اسلامی داریم که منطقی هم برایش داریم و آن را هم پذیرفته‏ایم، نبایستی در انجام دادن آن خجالت بکشیم. من حالا نمی‏خواهم مثال بزنم؛ اما مواردی هست که مثال زدنش صلاح نیست؛ ممکن است ریز شدن و جزئی شدن در بعضی از مسائل باشد؛ ولی مثالهای فراوانی را می‏توانید پیدا کنید. در ارزشهای اخلاقی: مبارزه‏ی فرهنگی دائم با خودباختگی مزمن و تحمیلی که چند ده سال بر این کشور تحمیل شده. بزرگان و پرچم‏داران فرهنگ و سیاست در این کشور، در یک مقطع زمانی و با صدای واحد، با وقاحت تمام گفتند که ایرانی صفر محض است! و اگر بخواهد معنا پیدا کند، باید برود کنار فرهنگ فرنگی. اولین پیشروان قافله‏ی روشن‏فکری کشور ما و معروف‏ترین سیاستمداران دوران قاجار و پهلوی، این حرف را صریحاً گفتند، بعضیها هم که نگفتند، این‏طوری عمل کردند و این شد یک بیماری مزمن در جامعه‏ی ما؛ بایستی با این مبارزه کرد.

پیام به کنگره‌ی عظیم حج۱۳۸۲/۱۱/۰۸

دنیای اسلام پس از رخوت و خواب آلودگی درازمدت و خسارت بار خود که سرانجام به سیطره سیاسی و فرهنگی بیگانگان انجامید و منابع مادی و بشری‏اش در خدمت رشد و اقتدار و سلطه دشمنانش قرار گرفت، اکنون خود را بازیافته و به مرور، در برابر غارتگران و حرامیان، جبهه گرفته است.

نسیم بیداری اسلامی در همه جای جهان اسلام وزیده و پا نهادن اسلام به عرصه عمل، به مطالبه ای جدی بدل شده است. نظریه «اسلام سیاسی» جایگاهی والا در ذهن نخبگان یافته و در مد نگاه آنان، افقی روشن و امیدبخش گشوده است.

با افول اندیشه‏های وارداتی و پرجنجال، همچون سوسیالیسم و مارکسیسم و به خصوص با دریده شدن پرده ریا و فریب از روی دمکراسی لیبرال غرب، سیمای عدالتخواه و آزادی‏بخش اسلام، از همیشه آشکارتر گشته و بی‏رقیب، در صدر آرزوهای عدالتخواهان و آزادی‏طلبان و نخبگان و اندیشمندان نشسته است. جوانان و جوانمردان بسیاری در کشورهای مسلمان به نام اسلام و در آرزوی حکومت عدل اسلامی به جهاد سیاسی و فرهنگی و اجتماعی روی آورده‏اند و عزم ایستادگی در برابر تحمیل و سلطه بیگانگان مستکبر را در جوامع خود گسترش می‏دهند.

بیانات در خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران‌۱۳۸۰/۰۲/۲۸

بخش مهمی از سوره‏ی بقره و بعضی از سوره‏های دیگر قرآن مربوط به برخورد و مبارزه‏ی فرهنگی پیغمبر با یهود است. چون گفتیم این‏ها فرهنگی بودند؛ آگاهیهایی داشتند؛ روی ذهنهای مردم ضعیف الایمان اثرِ زیاد می‏گذاشتند؛ توطئه می‏کردند؛ مردم را ناامید می‏کردند و به جان هم می‏انداختند. این‏ها دشمن سازمان‏یافته‏ای بودند. پیغمبر تا آنجایی که می‏توانست، با این‏ها مدارا کرد؛ اما بعد که دید این‏ها مدارابردار نیستند، مجازاتشان کرد. پیغمبر، بیخود و بدون مقدّمه هم سراغ این‏ها نرفت؛ هرکدام از این سه قبیله عملی انجام دادند و پیغمبر برطبق آن عمل، آن‏ها را مجازات کرد. اوّل، بنی قینقاع بودند که به پیغمبر خیانت کردند؛ پیغمبر سراغشان رفت و فرمود باید از آنجا بروید؛ این‏ها را کوچ داد و از آن منطقه بیرون کرد و تمام امکاناتشان برای مسلمانها ماند. دسته‏ی دوم، بنی نضیر بودند. این‏ها هم خیانت کردند- که داستان خیانت‏هایشان مهم است- لذا پیغمبر فرمود مقداری از وسایلتان را بردارید و بروید؛ این‏ها هم مجبور شدند و رفتند. دسته‏ی سوم بنی قریظه بودند که پیغمبر امان و اجازه‏شان داد تا بمانند؛ این‏ها را بیرون نکرد؛ با این‏ها پیمان بست تا در جنگ خندق نگذارند دشمن از طرف محلاتشان وارد مدینه شود؛ اما این‏ها ناجوانمردی کردند و با دشمن پیمان بستند تا در کنار آن‏ها به پیغمبر حمله کنند! یعنی نه فقط به پیمانشان با پیغمبر پایدار نماندند، بلکه در آن حالی که پیغمبر یک قسمت مدینه را- که قابل نفوذ بود- خندق حفر کرده بود و محلات این‏ها در طرف دیگری بود که باید مانع از این می‏شدند که دشمن از آنجا بیاید، این‏ها رفتند با دشمن مذاکره و گفتگو کردند تا دشمن و آن‏ها- مشترکاً- از آنجا وارد مدینه شوند و از پشت به پیغمبر خنجر بزنند! پیغمبر در اثنای توطئه‏ی این‏ها، ماجرا را فهمید. محاصره‏ی مدینه، قریب یک ماه طول‏ کشیده بود؛ در اواسط این یک ماه بود که این‏ها این خیانت را کردند. پیغمبر مطّلع شد که این‏ها چنین تصمیمی گرفته‏اند. با یک تدبیر بسیار هوشیارانه، کاری کرد که بین این‏ها و قریش به هم خورد- که ماجرایش را در تاریخ نوشته‏اند- کاری کرد که اطمینان این‏ها و قریش از همدیگر سلب شد. یکی از آن حیله‏های جنگیِ سیاسیِ بسیار زیبای پیغمبر همین‏جا بود؛ یعنی این‏ها را علی‏العجاله متوقف کرد تا نتوانند لطمه بزنند. بعد که قریش و همپیمانانشان شکست خوردند و از خندق جدا شدند و به طرف مکه رفتند، پیغمبر به مدینه برگشت. همان روزی که برگشت، نماز ظهر را خواند و فرمود نماز عصر را جلوِ قلعه‏های بنی قریظه می‏خوانیم؛ راه بیفتیم به آنجا برویم؛ یعنی حتّی یک شب هم معطل نکرد؛ رفت و آن‏ها را محاصره کرد. بیست و پنج روز بین این‏ها محاصره و درگیری بود؛ بعد پیغمبر همه‏ی مردان جنگی این‏ها را به قتل رساند؛ چون خیانتشان بزرگتر بود و قابل اصلاح نبودند. پیغمبر با این‏ها این‏گونه برخورد کرد؛ یعنی دشمنیِ یهود را- عمدتاً در قضیه‏ی بنی قریظه، قبلش در قضیه‏ی بنی نضیر، بعدش در قضیه‏ی یهودیان خیبر- این‏گونه با تدبیر و قدرت و پیگیری و همراه با اخلاق والای انسانی از سر مسلمانها رفع کرد. در هیچ‏کدام از این قضایا، پیغمبر نقض عهد نکرد؛ حتّی دشمنان اسلام هم این را قبول دارند که پیغمبر در این قضایا هیچ نقض عهدی نکرد؛ آن‏ها بودند که نقض عهد کردند.

بیانات در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر۱۳۷۹/۱۲/۲۲

من می‏خواهم محیط دانشگاه و جوان دانشجوی خودمان را توجّه بدهم که مواظب تئوریهای وارداتی غربی که هیچ هدفی جز حفظ آن روابط تحکّم‏آمیز غرب با کشورهایی از قبیل کشور ما را ندارد، باشند. البته تحت نامهای مختلف، بسیار حرفها زده می‏شود؛ اما هدف یک چیز بیشتر نیست. این انقلاب و این نظام و این حرکت عظیم مردمی آمده و این سلطه و اتوریته‏ی تحکّم‏آمیز غربی را در این کشور شکسته است. امروز در کشور ما ارزشهای غربی به صورت قانونی و رایج وجود ندارد. امروز دادن منافع کشور به بیگانگان، در کشور ما یک امر مذموم محسوب می‏شود. امروز سفره‏ای را که با هزاران طمع در این کشور پهن کرده بودند بخصوص آمریکاییها جمع شده می‏بینند. این برای مراکز قدرت و تسلّط جهانی، خسارت کمی نیست. برای برگرداندن اوضاع به صورت قبلی چه کار کنند؟ اوایل انقلاب ناشیانه آمدند و جنگِ روبه‏رو راه انداختند؛ ولی وقتی بینیشان به خاک مالیده شد، فهمیدند راهش این نیست. لذا به جنگ فرهنگی متوسّل شدند. جنگ فرهنگی کار آسانی نیست؛ کار زبدگان است. لذا زبدگان می‏نشینند فکر می‏کنند و نسخه می‏نویسند و متأسفانه عدّه‏ای هم در داخل همانها را رله می‏کنند! آن‏ها حرفهایی را می‏زنند، عدّه‏ای هم فارسیِ آن را می‏گویند و شکل بومی به آن حرفها می‏دهند! باید مراقب این‏ها بود.

پیام به کنگره‌ی عظیم حج۱۳۷۹/۱۲/۱۲

دشمن مستکبر که بیداری امت اسلامی، تهدیدکننده‏ی مطامع و منافع نامشروع اوست، مهم‏ترین سلاحی که در برابر این موج فزاینده در دست دارد، سلاح روانی است: نومیدسازی، تحقیر هویت، به رخ کشیدن قدرت و تمکّن مادی خویش. امروز و در آینده هزاران ابزار تبلیغی به کار افتاده و خواهد افتاد که مسلمانان را از آینده‏ی درخشان نومید و یا به آینده‏ای که منطبق با نیّات پلید خود آنان است ترغیب کنند. این جنگ فرهنگی و روانی از آغاز دوران استعمار تاکنون، کاری‏ترین ابزار غرب در سلطه‏گری‏اش بر کشورهای اسلامی بوده است. آماج این تیر زهرآلود، نخست نخبگان و روشن‏فکران و سپس توده‏ی مردم‏اند. مبارزه با این ترفند جز با روی‏گردانی از فرهنگ تحکّم‏آمیز و تحمیلی غرب ممکن نیست. فرهنگ غربی باید به‏وسیله‏ی نخبگان و روشن‏فکران، پالایش شود. عناصر مفید آن جذب، و اجزاء زیانبار و مخرّب و فسادانگیز آن از ذهن و عمل جامعه‏های اسلامی طرد شود. معیار در این پالایش بزرگ، حکمیّت فرهنگ اسلامی و اندیشه‏های بارور و راهگشا و هدایت‏گر قرآن و سنت است. این یک‏فصل اساسی از مبارزه‏ی همه‏جانبه و خوش عاقبتی است که علمای دینی و روشن‏فکران و نخبگان سیاسی در سراسر جهان اسلام بر عهده دارند. به امید آنکه حج امسال بتواند عزم همگان را در پیمودن این راه پربرکت و پرافتخار، راسخ و جازم کند.

پیام به پنجمین گردهمایی بسیج دانشجویی‌۱۳۷۷/۰۷/۱۴

دانشجوی بسیجی، پیکار فرهنگی و فکری و عقلانی را نیز مانند حضور در میدانهای جنگ، با تکیه بر هوشمندی و تلاش و توکل به پیش می‏برد و خود را در همه حال، سرباز اسلام و انقلاب و فرزند خمینی کبیر می‏شمرد. بسیج دانشجویی در عین آنکه یک تشکل نظم‏یافته و برخوردار از سازماندهی است، نه در جناحهای سیاسی، هضم و حل می‏شود و نه خود را رقیب سازمانهای دانشجویی متعارف می‏شمرد. هر دانشجویی با هر سلیقه‏ی سیاسی، اگر پایبند به ارزشهای انقلاب و آماده‏ی حضور در عرصه‏ی مبارزه‏ی فرهنگی و سیاسی با استکبار و ایادی آشکار و نقابدار آن است، می‏تواند در خیل بسیجیان دانشگاه و عضوی از بسیج دانشجویی باشد.

بیانات در جلسه پرسش و پاسخ دانشگاه تهران‌۱۳۷۷/۰۲/۲۲

بلاشک جمود و تحجّر هرجا باشد، یک مشکل است و راه از بین بردنش هم این است که شما که دانشجویان هرچه می‏توانید به کیفیّت فکری خودتان در زمینه‏ی دانش و معرفت بیفزایید. هریک نفر از شما، وقتی‏که اهل دانش، فرهنگ، فرزانگی، روشن‏فکری و فرهیختگی است، می‏تواند این مفاهیم را در عمل گسترش دهد؛ یعنی درست نقطه‏ی مقابل جوّ جمود و تحجّر. اگر بخواهیم با جمود بجنگیم، جنگ با جمود این‏گونه است؛ یعنی جنگ فرهنگی است. جنگ با جمود، جنگ شمشیری نیست؛ چون از مقوله‏ی فرهنگ است. تحجّر و جمود هم نوعی فرهنگ است؛ منتها فرهنگ بسته! بایستی با روشهای فرهنگی با آن مقابله کرد. به نظر من، دانشجویان می‏توانند در این زمینه مؤثّر باشند.

بیانات در دیدار فرماندهان لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله (ص)۱۳۷۵/۰۳/۲۰

یکی از نکات برجسته در فرهنگ اسلامی، که مصداقهای بارزش، بیشتر در تاریخ صدر اسلام و کمتر در طول زمان دیده می‏شود، «فرهنگ رزمندگی و جهاد» است. جهاد هم فقط به معنای حضور در میدان جنگ نیست؛ زیرا هرگونه تلاش در مقابله با دشمن، می‏تواند جهاد تلقّی شود. البته بعضی ممکن است کاری انجام دهند و زحمت هم بکشند و از آن، تعبیر به جهاد کنند. اما این تعبیر، درست نیست. چون یک شرط جهاد، این است که در مقابله با دشمن باشد. این مقابله، یک‏وقت در میدان جنگِ مسلّحانه است که «جهاد رزمی» نام دارد؛ یک‏وقت در میدان سیاست است که «جهاد سیاسی» نامیده می‏شود؛ یک‏وقت هم در میدان مسائل فرهنگی است که به «جهاد فرهنگی» تعبیر می‏شود و یک‏وقت در میدان سازندگی است که به آن «جهاد سازندگی» اطلاق می‏گردد. البته جهاد، با عنوانهای دیگر و در میدانهای دیگر هم هست. پس، شرط اوّلِ جهاد این است که در آن، تلاش و کوشش باشد و شرط دومش اینکه، در مقابل دشمن صورت گیرد.

کتابشناسی فرهنگ و جهاد فرهنگی

از جهاد تا جهاد (گفتمان فرهنگ جهادی در انقلاب اسلامی ایران)-  سیدحسن فیروزآبادی و حسین عصاریان نژاد-  دانشگاه عالی دفاع ملی۱۳۹۰ .

جهاد فرهنگی در بیان رهبر معظم انقلاب .  تهران : دانشگاه امام صادق - دفتر اعزام مبلغ.

روشها و اولویتها در جبهه فرهنگي انقلاب اسلامي با نگاهي به دیدگاههای حضرت امام ره، مقام معظم رهبری و سید شهیدان اهل قلم آویني.  جهان تیغ، وحید . تهران : سمیع.

رهیافتي به منظومه فکری امام خمیني ره و رهبر معظم انقلاب در حوزه »فرهنگ و تربیت جمعی از محققان دفتر فرهنگی فخرالائمه؛ قم: مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی

فرهنگ و عرصه فرهنگي »اصول، مباني، ضرورتها و مسئولیتها« از رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامي. تهران: مؤسسه فرهنگی هنری قدر ولایت .

گذاری بر مباني نظری تفکر فرهنگي حضرت امام خامنه ای-  ایرانمنش، محمدهانی  .

 منشور فرهنگ از نگاه امام خمیني )ره(جعفرزاده، محمدحسن. قم: موسسه فرهنگی ولاء منتظر )عج(.

منشور فرهنگ از دیدگاه مقام معظم رهبری، جعفرزاده، محمدحسن . قم: موسسه فرهنگی ولاء منتظر)عج(.

نظریه فرهنگي استاد مطهری. جمشیدی، مهدی.تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

 

 

بانک پاورپوینت

نظرسنجی

نظر شما در مورد طراحی سایت جدید ما و مقایسه آن با سایت قبلی چیست؟
سایت جدید بهتر است
۳۰%
سایت قبلی بهتر بود
۴۴%
سایت جدید خوب است اماکامل و جامع نیست
۱۸%
نظری ندارم
۸%
تمام آرا: ۱۴۶